پایگاه خبری وبدا

روان‌پزشک بیمارستان روان‌پزشکی ابن‌سینا مشهد از تألیف و انتشار کتابی تخصصی درباره اختلال اضطراب منتشر خبر داد که با رویکردی چندبعدی، به بررسی مبانی تشخیص، عوامل روان‌شناختی و عصبی و روش‌های درمانی این اختلال می‌پردازد.

به گزارش وب‌دا، دکتر حمیدرضا صالحیان، روان‌پزشک بیمارستان روان‌پزشکی ابن‌سینا از مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از تألیف و انتشار کتاب «اختلال اضطراب منتشر» با هدف ارائه منبعی جامع، علمی و کاربردی برای شناخت و درمان یکی از اختلالات شایع روان‌پزشکی خبر داد.

وی در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به شیوع این اختلال و همراهی آن با سایر اختلالات روان‌پزشکی، از جمله افسردگی، اختلالات شخصیت، اختلال وسواس فکری‌ـ‌عملی و دیگر اختلالات اضطرابی، اظهار کرد: یکی از دلایل اصلی نگارش این کتاب، ضرورت شناخت دقیق‌تر اختلال اضطراب منتشر و آشنایی طیف گسترده‌ای از درمانگران با ویژگی‌ها و شیوه‌های مدیریت آن است.

صالحیان افزود: بسیاری از مبتلایان به این اختلال در مراحل اولیه به‌جای مراجعه به روان‌پزشک، به پزشکان عمومی، متخصصان داخلی و سایر پزشکان مراجعه می‌کنند؛ ازاین‌رو، افزایش آگاهی و دانش تخصصی درمانگران درباره این اختلال می‌تواند در فرایند ارزیابی و انتخاب مسیر درمانی مناسب اهمیت داشته باشد.

وی با بیان اینکه در تدوین این اثر تلاش شده است دیدگاه‌های روان‌پزشکی، روان‌شناسی و علوم اعصاب در کنار یکدیگر قرار گیرند، تصریح کرد: این کتاب می‌تواند منبعی کاربردی برای روان‌پزشکان، دستیاران تخصصی روان‌پزشکی، روان‌شناسان، دانشجویان علوم رفتاری، پرستاران حوزه روان‌پزشکی و سایر متخصصان سلامت روان باشد.

از مبانی تشخیص تا مداخلات درمانی؛ نگاهی چندبعدی به اضطراب

این روان‌پزشک دانشگاه علوم پزشکی مشهد در تشریح محتوای کتاب گفت: در بخش نخست، اختلال اضطراب منتشر بر اساس معیارهای تشخیصی راهنماهای DSM-5 و ICD-10 معرفی و بررسی شده و در ادامه، ابعاد مختلف این اختلال از منظر روان‌شناسی مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: در بخش روان‌شناختی، موضوعاتی همچون محرک‌های اضطراب، رفتارهای ایمنی‌بخش، سازوکارهای دفاعی و نشانه‌های اختلال در ابعاد هیجانی، شناختی، رفتاری و فیزیولوژیک بررسی شده‌اند.

صالحیان ادامه داد: در بخش دیگری از کتاب، با رویکرد روان‌پویشی، منشأ اضطراب و ارتباط آن با هیجان‌های پایه، به‌ویژه خشم، بررسی شده و نقش این عوامل در شکل‌گیری و تداوم اضطراب مورد بحث قرار گرفته است. همچنین تکنیک‌های مختلف روان‌درمانی، از جمله روش‌های تسکینی، تخلیه هیجانی، ذهن‌آگاهی و دیگر مداخلات درمانی به‌صورت کاربردی تشریح شده‌اند.

وی با اشاره به جایگاه علوم اعصاب در این مجموعه اظهار کرد: در این بخش، سازوکارهای عصبی مرتبط با اضطراب، نقش ساختارهای مختلف مغز، به‌ویژه سیستم لیمبیک، و یافته‌های علوم اعصاب درباره این اختلال بررسی شده است.

این روان‌پزشک افزود: در بخش تخصصی روان‌پزشکی نیز علل و سازوکارهای زیستی بیماری، روش‌های تشخیص، ابزارهای ارزیابی، درمان‌های دارویی و نحوه اثرگذاری داروهای مورد استفاده در درمان اختلال اضطراب منتشر شرح داده شده‌اند.

تشخیص دقیق؛ فراتر از تطبیق نشانه‌ها با معیارهای بیماری

صالحیان با تأکید بر اهمیت ارزیابی دقیق بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی گفت: تشخیص صحیح مستلزم اخذ شرح حال دقیق، انجام معاینه روان‌پزشکی و توجه به معیارهای تشخیصی معتبر است؛ بااین‌حال، شناخت تصویر بالینی بیمار بر پایه تجربه حرفه‌ای، مشاهده دقیق و دانش تخصصی درمانگر نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: ارزیابی مؤثر زمانی امکان‌پذیر است که درمانگر با نگاهی چندبعدی، ابعاد روان‌شناختی، روان‌پزشکی، زیستی و اجتماعی بیمار را به‌طور هم‌زمان در نظر بگیرد. همچنین انتخاب روش درمان باید متناسب با شدت بیماری، ویژگی‌های فردی بیمار و صورت‌بندی بالینی مشکل انجام شود و بر این اساس، روان‌درمانی، دارودرمانی یا ترکیبی از هر دو در دستور کار قرار گیرد.

این روان‌پزشک با اشاره به اهمیت شناسایی عوامل زمینه‌ای در فرایند درمان اظهار کرد: اضطراب را نباید در همه موارد صرفاً یک اختلال مستقل در نظر گرفت؛ گاهی علائم اضطرابی در بستر یک مشکل یا اختلال زمینه‌ای بروز می‌کنند و برای دستیابی به بهبود پایدار، باید آن عامل نیز شناسایی و درمان شود.

وی توضیح داد: برای مثال، ممکن است فردی مبتلا به اختلال شخصیت، اضطراب قابل‌توجهی را نیز تجربه کند. در چنین شرایطی، تمرکز صرف بر کاهش علائم اضطراب کافی نیست و توجه به اختلال زمینه‌ای نیز ضرورت دارد؛ زیرا درمان جامع باید متناسب با مجموعه عوامل مؤثر بر وضعیت بیمار طراحی شود.

قدردانی از همکار علمی در تدوین کتاب

صالحیان در ادامه با قدردانی از همکاری مهتاب حیدری، کارشناس ارشد روان‌شناسی سلامت، در فرایند تدوین این اثر گفت: دقت علمی، بینش تخصصی و پشتکار ایشان از عوامل مؤثر در شکل‌گیری و تکمیل این مجموعه بوده است و همکاری وی نقش مهمی در دستیابی به کیفیت نهایی اثر داشته است.

وی با اشاره به علاقه‌مندی و تعهد حرفه‌ای حیدری در حوزه روان‌شناسی و آموزش، ابراز امیدواری کرد که انتشار این مجموعه بتواند به ارتقای دانش و مهارت متخصصان سلامت روان و بهبود کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیماران کمک کند.

به گفته مؤلف، این کتاب در چند جلد منتشر خواهد شد و علاقه‌مندان می‌توانند آن را از طریق اپلیکیشن طاقچه تهیه کنند.

صالحیان در پایان ابراز امیدواری کرد که این اثر، گامی مؤثر در توسعه دانش تخصصی درباره اختلال اضطراب منتشر، بهبود فرایند تشخیص و درمان و ارتقای کیفیت زندگی مبتلایان به این اختلال باشد.